روز جهانی کمربند ایمنی خودرو و ایرانیان

کمربندِ ایمنی یک وسیلهٔ ایمنیِ کنش‌گیر در وسایل نقلیه است. این وسیله به‌منظور حفظ ایمنی سرنشین خودرو در برابر جنبش‌های آسیب‌آور که ممکن است در اثر تصادف یا توقف ناگهانی به وجود آید، طراحی شده‌است.

کمربند ایمنی به‌صورت تسمه‌ای متحرک به‌عنوان بخشی از سیستم ایمنی خودرو، نیم‌تنه بالای هر یک از سرنشینان را تحت مهار خود قرار می‌دهد، تا در صورت تصادف یا توقف ناگهانی خودرو، سرنشینان از صندلی جدا نشده و از برخورد آنان به شیشه جلو یا دیگر اجزای درونی خودرو یا پرتاب شدن آن‌ها به خارج جلوگیری شود. استفاده از کمربند ایمنی در هواپیماها برخلاف وسایل نقلیه جاده‌ای نه برای محافظت در برابر تصادفات بلکه برای خنثی‌سازی اثر آشفتگی یا همان چاله‌هوایی است. همچنین کمربند ایمنی خودرو توسط یکی از کارکنان شرکت ولوو اختراع و ثبت شد اما به دلیل ضروری و حیاتی بودن کمربند ایمنی به تمام شرکت‌های خودروسازی اجازه استفاده از آن را دادند.

کمربند ایمنی خودرو در ابتدا به‌صورت دونقطه‌ای (مانند کمربند ایمنی در هواپیماهای مسافربری) در دهه چهل میلادی طراحی و توسط برخی شرکت‌های آمریکایی در خودروهای تولیدی کارگذاری شد. پس از آن در دهه پنجاه میلادی، کمربندهای دو نقطه‌ای طراحی شدند که برخلاف کمربندهای معمول آن زمان نه از روی لگن که به صورت اریب از روی سینه سرنشین خودرو رد می‌شد. اما این طرح نیز پس از آزمایش‌های اولیه به‌دلیل بالابودن خطر مصدومیت اعضای داخلی بدن، کنار گذاشته شد. سرانجام در سال ۱۹۵۸ با به‌کارگیری سه نقطه اتکا توسط یک مهندس سوئدی صنایع هواپیماسازی به‌نام نیلس بوهلین تحول بزرگی در طراحی و تولید کمربند ایمنی به وجود آمد.
کمربند ایمنی سه‌نقطه‌ای در یک خودرو
کمربند ایمنی سه‌نقطه‌ای طوری طراحی شده‌بود که با استفاده از یک دست بسته می‌شد. ویژگی این کمربند این است که به شکل V از روی لگن و قفسه سینه سرنشین رد می‌شود و در قفلی که در کنار صندلی تعبیه شده، قرار می‌گیرد. شرکت ولوو به‌عنوان ثبت‌کننده این اختراع، ضمن خارج ساختن انحصار تولید این وسیله به منظور ترویج و پیشبرد آن، از سال ۱۹۵۹ به عنوان نخستین شرکت خودروسازی، به‌کارگیری آن در اتومبیل‌های تولیدی خود آغاز کرد. مطالب منتشرشده در فضاهای مجازی مبنی براینکه یک ایرانی به اسم غلامرضا اسکندریان مبدع کمربند ایمنی بوده‌است کاملاً دروغ و شایعه و حاصل توهمات نویسنده است.
استفاده از کمربند ایمنی در ردیف جلو، تقریباً در تمامی کشورهای جهان و در هر دو ردیف جلو و عقب در اروپا اجباری است.

در سال 1376 هیات وزیران در خصوص کمربند ایمنی خودرو قانون را مصوب کردند که متاسفانه تا سال 1384 اجرائی نشد. اما بالاخره میزان کشته های ناشی از نبستن کمربند ایمنی ، پلیس راهور را برآن داشت تا فکری به حال مردمی بکند که خودشان اهمیتی برای جان خود در جاده ها و خیابان های شهر قائل نبودند. عموماً کمربند بستن را یک امر غیر ضروری و گاهاً خنده دار و لوس می دانستند. اما به لطف حضور پلیس راهور و برخورد محکم ، قانونمندانه و اعمال قانون برای رانندگان بدون مصلحت اندیشی( که امروزه گریبان گیر ماجرای موتورسیکلت هاشده است) رانندگان را ملزم به بستن کمربند ایمنی نمودند. خوشبختانه این طرح ضربتی و در زمان طولانی مدت توانست در کل کشور اجرائی شده و امروزه اکثر رانندگان قبل از رانندگی کمربند ایمنی خودرا می بندند.

در صورت نبستن کمربند ایمنی چه اتفاقی می افتد؟

از منظر قانونی صرفاً یک جریمه نه چندان سنگین به همراه دارد اما درصورت وقوع حادثه در حین رانندگی ، نبستن كمربند ایمنی در سرعت 80 كیلومتر بر ساعت و برخورد احتمالی، فقط یك‌دهم ثانیه پس از برخورد خودرو ، سرنشین عقب از شیشه جلو به بیرون پرتاب می‌شود.مدیر گروه مدیریت كاهش خطر در حوادث،بلایا و پدافند غیرعامل دانشگاه علوم پزشكی یزد می گوید: اگر اتومبیلی با سرعت 80 كیلومتر به مانع ثابتی برخورد كند، ظرف مدت 2 صدم ثانیه سپر خودرو درهم می‌شكند و فشار 30 برابر وزن خود را تحمل می‌كند كه چهارصدم ثانیه طول می‌كشد كه راننده و سرنشین هركدام با فشاری معادل 2 تن به جلو پرت شوند. همچنین با سرعت یادشده پنج‌صدم ثانیه بدن راننده با همان نیروی 2 تن با فرمان اتومبیل و هفت‌صدم ثانیه سرنشین جلو به داشبورد برخورد می‌كند.

بدون مکث ، کمربند سه نقطه ای.كمربند ایمنی ابتدا به‌صورت دونقطه‌ای (مانند كمربند ایمنی در هواپیماهای مسافربری) در دهه چهل میلادی طراحی و توسط برخی شركت‌های آمریكایی در خودروهای تولیدی كارگذاری شد. پس‌ازآن در دهه پنجاه میلادی، كمربندهای دونقطه‌ای طراحی شدند كه برخلاف كمربندهای معمول آن زمان نه از روی لگن كه به‌صورت اریب از روی سینه سرنشین خودرو رد می‌شد. اما این طرح پس از آزمایش‌های اولیه به دلیل بالا بودن خطر مصدومیت اعضای داخلی بدن، كنار گذاشته شد. سرانجام در سال ۱۹۵۸ با به‌كارگیری سه‌نقطه اتكا توسط یك مهندس سوئدی صنایع هواپیماسازی به‌نام « نیلس بوهلین» تحول بزرگی در طراحی و تولید كمربند ایمنی به وجود آمد.

كمربند ایمنی سه‌نقطه‌ای در یك خودرو

تهران تنها استان کشور با کشته‌های تصادفات درون‌شهری بیشتر از برون‌شهری